بازگشت

حاشیه‌های فیلم محمدرضا گلزار

کارگردان فیلم «خشکسالی و دروغ» با بازی محمدرضا گلزار با بیان اینکه فیلمش برای دریافت مجوز اکران 48 مورد اصلاحیه خورده است، تاکید دارد:‌ هدف اصلی من از ساخت این فیلم تقبیح دروغ بود اما نمی‌دانم چرا اینگونه فیلم ممیزی شد.

به گزارش ایسنا، پدرام علیزاده اولین تجربه‌ی کارگردانی خود را با ساخت فیلم «آخرین سرقت» پشت سر گذاشت و در دومین تجربه دست روی یکی از نمایشنامه‌های محبوب چند سال اخیر که طرفداران بسیاری داشت و بخش‌هایی از آن به وفور در شبکه‌های اینترنتی یافت می‌شود گذاشت؛‌ نمایشنامه‌ی «خشکسالی و دروغ» محمد یعقوبی که این نویسنده و کارگردان هم به تنهایی چهره‌ای سرشناس در تئاتر محسوب می‌شود. به این ترتیب همکاری این دو نفر یک تجربه‌ی اقتباسی نو را پس از سال‌ها رقم زد.

این کارگردان در گفت‌وگویی با ایسنا از چگونگی ساخت این فیلم و دشواری‌هایی که تا رسیدن به اکران طی کرده سخن گفت؛ دشواری‌هایی که به اعتقاد خودش، ممیزی و کنار گذاشته شدن از جشنواره مهم‌ترین آن‌ها است.

چرا «خشکسالی و دروغ» محمد یعقوبی؟

علیزاده پیش از هر سوالی در پاسخ به اینکه چه شد برای ساخت دومین فیلم سینمایی خود سراغ یک نمایشنامه آن هم به نویسندگی محمد یعقوبی رفته است؟ به ایسنا یادآور شد: ابتدا قرار بود یکی دیگر از نمایشنامه‌های آقای یعقوبی را با همراهی هم کار کنیم؛ در نظر داشتیم دو نمایشنامه «از تاریکی» و «منطقه آزاد» را که هرگز هم اجرای صحنه‌ای نشده‌اند، کار کنیم اما زمانی که طرح آماده شد و به شورای پروانه‌ی ساخت دادیم متأسفانه گفتند که غیرقابل ساخت است.

وی افزود: همان زمان با همفکری آقای یعقوبی قرار شد، براساس نمایشنامه‌ی «خشکسالی و دروغ» »ـ در سال 93 آخرین اجرایش را در تهران سپری می‌کرد ـ فیلمنامه‌ای نوشته شود تا برای اولین بار پس از انقلاب فیلمی با اقتباس از یک نمایشنامه‌ی ایرانی ساخته شود. این نمایشنامه مخاطب خود را در زمان اجرای عمومی پیدا کرده بود و قصه‌ای هم داشت که در شورای پروانه ساخت می‌توانست بدون مشکل ممیزی مجوز بگیرد؛ به همین دلیل قرار شد خود آقای یعقوبی با اقتباس از نمایشنامه، فیلمنامه‌ای را به نگارش درآورد.

برای مصلحت و حفظ آرامش فیلم را از جشنواره کنار گذاشتند

علیزاده معتقد است: وقتی فیلمنامه را به شورای پروانه ساخت ارائه کردیم با لحاظ کردن یکسری ممیزی‌ها و تغییرات، موفق به دریافت مجوز شدیم اما بعدها پس از ساخت، فیلم دچار مشکلات عدیده‌ی ممیزی شد به طوری که ابتدا از جشنواره‌ی فیلم فجر به دلیل آنچه مصلحت و آرامش جشنواره می‌گفتند، کنار گذاشته شد و اصلا مورد داوری قرار نگرفت. پس از آن حدود شش ماه طول کشید تا توانستیم پروانه‌ی نمایش فیلم را بگیریم و در این رفت‌وآمدها عمر و وقت ما برای رفع یکسری مشکلات هدر شد تا دوستان را راضی کنیم که این فیلم فقط به یک مسئله‌ی خانوادگی می‌پردازد و نه مضمون سیاسی دارد نه چیز دیگری را مورد نقد قرار می‌دهد. در نهایت هم لطمات سنگینی هم در زمان کنار گذاشته شدن فیلم از جشنواره و هم در زمان صدور پروانه‌ی نمایش به فیلم وارد شد.

سه مورد ممیزی پیش از ساخت چه بود؟

کارگردان فیلم «خشکسالی و دروغ» در پاسخ به اینکه مگر فیلم متفاوت از فیلمنامه‌ی مجوزدار ساخته شده بود که دچار ممیزی شد؟ اظهار کرد: در زمان دریافت پروانه‌ی ساخت سه مورد اصلی را به عنوان ممیزی مطرح کردند که باید  اعمال می‌کردیم و ما هم هر سه مورد را رعایت کردیم. البته بخشی از این ممیزی‌ها در نمایشنامه هم وجود داشت، اما بخشی از آن‌ها هم نبود؛ مثلا یکی از موارد این بود که "آلا و افشین" (با بازی پگاه آهنگرانی و مهدی محرابی) در داستان اصلی زن و شوهر بودند که برای جدایی از هم آلا، امید (علی سرابی) را موکل خود انتخاب می‌کرد، اما نظر شورای پروانه‌ی ساخت این بود که این خانم باید حتما مطلقه باشد تا آن آقا بتواند موکلش باشد.

 «بیست‌وپنج»‌ هم سانسور شد

علیزاده اضافه کرد: مورد دیگر مسئله‌ی ناسزاها بود که در هیچ بخشی از فیلم اجازه‌ی گفتن آن‌ها را ندادند. از آنجا که آقای یعقوبی در تئاتر این تجربه را داشتند، گفتند که به جای هر ناسزا یا کلماتی که ممکن است با مشکل روبرو شود، از واژه‌ی «بیست‌وپنج» استفاده شود که به ممیزی اشاره دارد (اصل 25 قانون اساسی جمهوری اسلامی). این در حالی است که در روابط روزمره بسیاری از مردم در مکالمات خود از واژه‌های مختلفی استفاده می‌کنند و آنچه ما در نظر داشتیم خارج از این روابط و مکالمات عامیانه و روزانه نبود بنابراین خیلی عجیب بود که از ما می‌خواستند در فیلم نشان دهیم که همه خیلی خوب و درست با هم صحبت می‌کنند، خلاصه برهمین اساس آن کلمات را به «بیست‌وپنج» تبدیل کردیم و آن‌ها هم خیلی هم استقبال کردند، اما همین بیست‌وپنج در زمان دریافت پروانه نمایش دچار مشکل شد.

او درباره‌ی علت این اتفاق گفت:‌ وقتی خواستیم پروانه‌ی نمایش بگیریم 48 مورد اصلاحیه به فیلم وارد کردند، ولی هرگز کلمه بیست‌وپنج در این 48 مورد اصلاحیه نبود. بعد از اینکه پروانه نمایش صادر شد و حدود یک ماه قبل از اکران گفتند که اجازه ندارید کلمه بیست‌وپنج را هم استفاده کنید چون یک گفت‌وگو از آقای یعقوبی پیدا کرده و خوانده بودند که در آن این کلمه رمزگشایی شده بود، برای همین آن را به «بیست‌وچند» تغییر دادیم که متأسفانه همین هم به لحاظ صدا و دوبله لطمه بدی را به فیلم وارد کرد.

کارگردان فیلم «خشکسالی و دروغ» در ادامه‌ با اشاره به تغییرات وارد شده به فیلمنامه بیان کرد: مورد سومی که شورای پروانه‌ی نمایش مطرح کرد این بود که تا جای ممکن شخصیت افشین باید منفی و تیره دیده شود و در بازگشت میترا به زندگی امید، او را متنبه ببینیم که تا حدودی این تغییرات را با تغییر سناریو اعمال کردیم ولی در عین حال سعی کردیم ماجرا را طوری پیش ببریم که فیلم خیلی شعاری نشود.

 

منبع: ایسنا

میانگین (0 آرا)